शालेय विद्यार्थ्यांना आता थेट NASA आणि ISRO ची भेट! महाराष्ट्र शासनाच्या शालेय शिक्षण व क्रीडा विभागाने राज्यातील शालेय विद्यार्थ्यांसाठी ‘मुख्यमंत्री विद्यार्थी विज्ञान वारी योजना २०२६‘ (Mukhyamantri Vidyarthi Vigyan Wari Yojana 2026) ही अत्यंत आकर्षक आणि प्रेरणादायी योजना सुरू केली आहे.
या योजनेद्वारे विज्ञान प्रदर्शनांमध्ये चमकदार कामगिरी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना रमण सायन्स सेंटर, इस्रो (ISRO) आणि अमेरिकेतील नासा (NASA) या जागतिक दर्जाच्या संशोधन संस्थांना प्रत्यक्ष भेट देण्याची सुवर्णसंधी मिळणार आहे.
या योजनेची वैशिष्ट्ये, पात्रता, निवड प्रक्रिया आणि आवश्यक कागदपत्रांची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे.
📌 मुख्यमंत्री विद्यार्थी विज्ञान वारी योजना काय आहे?
राष्ट्रीय शिक्षण धोरण (NEP 2020) चा उद्देश डोळ्यासमोर ठेवून विद्यार्थ्यांमध्ये वैज्ञानिक दृष्टिकोन, संशोधनाची आवड आणि तर्कशक्तीचा विकास करण्यासाठी हा उपक्रम सुरू करण्यात आला आहे. इयत्ता ६ वी ते १२ वीच्या विद्यार्थ्यांना विज्ञान क्षेत्रातील मोठ्या संधींशी जोडणे हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे.
🎯 योजनेची प्रमुख उद्दिष्टे
-
विद्यार्थ्यांमध्ये विज्ञानाची गोडी आणि संशोधनाची प्रवृत्ती वाढवणे.
-
जागतिक आणि राष्ट्रीय स्तरावरील संशोधन संस्थांमधील वैज्ञानिकांशी संवाद साधण्याची संधी देणे.
-
विज्ञान प्रदर्शनातील विद्यार्थ्यांचा सहभाग वाढवून त्यांच्या नवकल्पनांना (Innovations) व्यासपीठ देणे.
🚀 विद्यार्थ्यांना मिळणारे लाभ आणि निवड प्रक्रिया
या योजनेअंतर्गत तालुका, जिल्हा आणि राज्य स्तरावरील विजेत्या विद्यार्थ्यांची वर्गवारी करून त्यांना विविध संशोधन केंद्रांना भेट देण्यासाठी पाठवले जाते. या प्रवासाचा आणि राहण्याचा संपूर्ण खर्च महाराष्ट्र शासनामार्फत केला जातो.
📊 स्तरांनुसार निवड व शासनाकडून होणारा खर्च! शालेय विद्यार्थ्यांना आता थेट NASA आणि ISRO ची भेट!
| स्तर (Level) | निवड होणारे विद्यार्थी | मिळणारी भेट (Destination) | शासनाकडून प्रति विद्यार्थी होणारा खर्च |
| तालुका स्तर | २,१४८ विद्यार्थी | जवळचे विज्ञान केंद्र (Science Centre – उदा. नेहरू तारांगण, रमण सायन्स सेंटर) | ₹२०,००० |
| जिल्हा स्तर | १८० विद्यार्थी | ISRO (बंगळुरू) | ₹३५,००० |
| राज्य स्तर | ५१ विद्यार्थी | NASA (अमेरिका) | ₹६,००,००० |
📋 योजनेसाठी पात्रता (Eligibility Criteria)
-
शाळा व इयत्ता: विद्यार्थी महाराष्ट्रातील मान्यताप्राप्त शाळेत इयत्ता ६ वी ते १२ वी मध्ये शिकत असावा.
-
प्रदर्शन सहभाग: विद्यार्थ्याने तालुका, जिल्हा किंवा राज्यस्तरीय शासकीय विज्ञान प्रदर्शनात भाग घेतलेला असावा.
-
गुणवत्ता: विज्ञान प्रदर्शनात उत्कृष्ट प्रकल्प सादर करून प्रथम/प्राविण्य क्रमांक पटकावलेला असावा.
📄 आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents) शालेय विद्यार्थ्यांना आता थेट NASA आणि ISRO ची भेट!
या योजनेच्या निवडीसाठी आणि प्रवासासाठी विद्यार्थ्यांकडे खालील कागदपत्रे असणे आवश्यक आहे:
-
विद्यार्थ्याचे आधार कार्ड
-
शाळेचे ओळखपत्र (School ID Card)
-
शाळेचा दाखला / बोनाफाईड प्रमाणपत्र
-
विज्ञान प्रदर्शनातील निवडीचे/विजेतेपदाचे अधिकृत प्रमाणपत्र
-
पालकांचे संमतीपत्र (Parent Consent Letter)
-
नासा (NASA) भेटीसाठी: पासपोर्ट (पात्र ठरल्यानंतर प्रक्रिया केली जाते)
🔍 निवड प्रक्रिया कशी असेल? (Selection Process) शालेय विद्यार्थ्यांना आता थेट NASA आणि ISRO ची भेट!
-
तालुका स्तर: सर्वात आधी तालुकास्तरीय विज्ञान प्रदर्शन आयोजित केले जाते. यातील प्रथम क्रमांकाच्या विद्यार्थ्यांना सायन्स सेंटर भेटीसाठी निवडले जाते.
-
जिल्हा स्तर: तालुका स्तरावरील विजेते जिल्हास्तरीय प्रदर्शनात सहभागी होतात. तिथून उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या १८० विद्यार्थ्यांची इस्रो (ISRO) भेटीसाठी निवड होते.
-
राज्य स्तर: जिल्हा स्तरावरील विजेते राज्यस्तरीय प्रदर्शनात भाग घेतात. त्यातील सर्वोत्कृष्ट ५१ विद्यार्थ्यांची नासा (NASA – USA) भेटीसाठी अंतिम निवड केली जाते.
❓ वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
प्र. १) नासा (NASA) भेटीसाठी महाराष्ट्रातून एकूण किती विद्यार्थ्यांची निवड होणार आहे?
उत्तर: राज्यस्तरीय विज्ञान प्रदर्शनातील सर्वोत्कृष्ट ५१ विद्यार्थ्यांची निवड नासा भेटीसाठी केली जाईल.
प्र. २) या योजनेचा प्रवासाचा खर्च विद्यार्थ्यांना करावा लागेल का?
उत्तर: नाही, या उपक्रमाअंतर्गत सर्व प्रवासाचा, राहण्याचा व भोजनाचा खर्च पूर्णपणे महाराष्ट्र शासन करणार आहे.
प्र. ३) या योजनेचा लाभ कोणकोणत्या इयत्तेतील विद्यार्थ्यांना मिळेल?
उत्तर: इयत्ता ६ वी ते १२ वी दरम्यान शिकणारे आणि विज्ञान प्रदर्शनात निवड झालेले विद्यार्थी या योजनेसाठी पात्र आहेत.
💡 टीप: विज्ञान प्रदर्शनातील स्पर्धांच्या तारखा आणि अधिकृत शासन निर्णयाची (GR) माहिती तुमच्या शाळेच्या मुख्याध्यापकांकडून किंवा शिक्षण विभागाच्या अधिकृत पोर्टलवरून प्राप्त करू शकता.
#MukhyamantriVidyarthiVigyanWariYojana2026 #VidyarthiVigyanWari #MaharashtraGovtScheme #ISROVisit #NASAVisit #ScienceExhibition #EducationNewsMaharashtra #StudentScholarship2026 #NEP2020 #MHFauji #AkshataKirpekar